Ekonometri

[S ü L h @ N]

Ekonomik kuramların istatistiksel ve matematiksel yöntemlerle sınanmasını
ve ekonomi ile ilgili verilerin yorumlanmasını sağlayan bilim dalıdır.
Günümüzde daha güçlü bilgisayar ve yazılımların varlığıyla ekonometrik analizlerin gücü artmıştır.
Etimolojik olarak "ekonomik ölçüm" anlamına gelmektedir.
Matematiksel İktisat, İstatistik ve Ekonomi Teorisi'nin bir birleşiminden oluşur.
Ekonomik teorinin amprik analizle sınanmasını mümkün kılar.
Örneğin talep eğrisinin Ekonomi Teorisinin öngördüğü gibi aşağı doğru eğimli
(negatif eğimli) olup olmadığı ekonometrik yöntemlerle test edilir.
Ekonomi Teorisi eğim katsayısının kesin değeri hakkında bir yorumda bulunmazken,
Ekonometri ile eğim katsayısının değeri kestirilmeye çalışılır.
Talep eğrisi örneğinde bir malın fiyatında meydana gelen bir birimlik artışın,
talep miktarında herhangi bir azalmaya yol açıp açmadığı, azalma oluyorsa belli bir aralıkta
yaklaşık olarak ne kadar bir azalmayı beraberinde getirdiği ekonometri ile ölçülür.
Ekonometrinin en çok kullanılan yöntemi Regresyon Analizi'dir.
Ekonometrik çözümlemeler iki ana dalda incelenbilir.
Birincisi zaman serisi analizi, bir diğeri ise yatay kesit analizidir.
Zaman serisi analizi değişkenlerin bir zaman aralığı üzerindeki değerlerini
ve bu değerlerin farklı değişkenler için birbirleriyle karşılaştırılmasına dayanır.
Yatay kesit analizi ise tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayanır.
Örneğin 1990-2000 yılları arasında ekonomik büyüme ve istihdam arasındaki ilişki
tek bir ülke için incelendiğinde zaman serisi analizi,
1990 yılı üzerinde farklı ülkelerin istihdam ve ekonomik büyüme rakamları
incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış olur.
Zaman serileri ve yatay kesit verileri bir arada kullanıldığında ise
panel veri analizi denen yöntem uygulanır.
Örneğe göre bu analiz 1990 ile 2000 yılları arasında 20 farklı ülkenin istihdam
ve ekonomik büyüme rakamları analiz edildiğinde panel veri teknikleri kullanılır.

Basit bir Ekonometrik Model

Kişisel harcamalar = Harcama eğilimi *Gelir + Tesadüfi bir hata değişkeni
Böyle bir model klasik en küçük kareler yöntemiyle çözüldükten sonra
her bir gelir miktarı için yaklaşık ne kadar harcama yapılacağı tahmin edilebilir.
Bu modelin sağlıklı tahmin vermesi için hata teriminin istenen bazı özelliklere sahip olması gerekir.
Aksi taktirde ise yanıltıcı sonuçlar elde edilebilir