İstanbul-Mekke Demiryolu hayali gerçeğe mi dönüşüyor?

[Çetin35]

Suudi gazetesi Arab News'te yayınlanan haberi okuduktan sonra İngiliz diplomatın söylediklerine hak vermemek mümkün değil. İngiliz Dışişleri'nin Ortadoğu sözcüsü, birkaç ay önce Türkiye'yi ziyaret etmişti.
Londra'dan Arap dünyasına ulaşmak zor olacağı için bakanlık stratejik bir karar almış ve Arapçayı birkaç aksanda konuşabilen bu diplomatı bölgenin medya merkezi haline gelen Dubai'ye yerleştirmişti. El Cezire'den El Arabiye'ye bölge medyasıyla çok sıcak ilişkiler geliştiren bu diplomata, sorumluluk alanı içinde olmamasına rağmen neden Türkiye'yi ziyaret etme gereği duyduğunu sorduğumda manidar bir cevap aldım. Söyledikleri, bölgedeki yeni gerçeklere dair ipuçları içeriyordu.

Son dönemde bölgede kiminle konuşsa, kendisine Türkiye'den bahsediyordu. Arap muhatapları, Türkiye'deki siyasî ve ekonomik gelişmelerden gıptayla söz ediyordu. Bu tür konuşmaların sayısı çok artınca İngiliz diplomat, Türkiye'yi ziyaret ederek yaşananları kendi gözüyle görmeye karar veriyor.

Suudi gazetesinde yayınlanan Türkiye ile ilgili, derin arka planı olan haberi veriş biçimi, bölgede gerçekten havanın değiştiğini göstermekle kalmıyor; geleceğe dair de umut veriyor.

İsterseniz, fazla merak ettirmeden haberi paylaşalım: Haber, Osmanlı'nın Ortadoğu'da var olma çabası ve 1. Dünya Savaşı sonrası geri çekilişinin sembolü olan Hicaz Demiryolu projesiyle ilgili. Sultan Abdülhamid'in İstanbul ile Kutsal Topraklar arasında ulaşımı güçlendirmek; bölgeye taşınacak askerlerin ulaşımını kolaylaştırmak; hacıların güvenliğini artırmak ve Arap ülkelerinin ekonomik gücünü yükseltmek gibi hedeflerle başlattığı proje. Sultan'ın bir millî dava haline dönüştürdüğü proje.

2001'de Medine'ye gittiğimde, restorasyona alınmış tarihî istasyonda Osmanlı turası taşıyan paslı vagonları görmüş ve çok hüzünlenmiştim. Bu kutsal şehirde medfun Peygamber'i rahatsız etmemek için raylarının altına keçe döşendiği söylenen, stratejik olduğu kadar mistik yanı da olan bir proje. Almanların da desteğini alarak bu işe baş koyan Abdülhamid'in karşısında, o zaman İngiltere'nin Ortadoğu siyaseti vardı. O kadar ki, zamanın İngiliz idaresi, Osmanlı'nın fakir fukara Anadolu insanından toplanan paralarla döşediği rayları sökerek getiren her bedeviye keselerle mükafat dağıtıyordu. Abdülhamid'in birleştirici siyasetinin tam tersini izleyen İttihatçı siyasetsizliği ve 1. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle proje Mekke'ye varamadan yarım kalmıştı.

Bu haber, geçtiğimiz yıl tarihî projenin 100. yılı münasebetiyle yapılan nostaljik etkinliklerden bahsetmiyordu. Projenin bugün yeniden hayata geçirilmesinden söz ediyordu. Türkiye'nin Suudi Arabistan Büyükelçisi Naci Koru, gazeteye "yakın gelecek için önerilen ortak Mekke-İstanbul demiryolu projesini" anlatıyordu.

2 Aralık tarihli Arab News gazetesi, bu haberi okurlarına şu başlıkla duyurdu: "Mekke-İstanbul Demiryolu, Suudi-Türk ilişkilerini güçlendirecek". Satır aralarında, ne en küçük olumsuz bir ima vardı ne de bir zamanlar Arap milliyetçilerinin ağzından düşmeyen Osmanlı emperyalizmi edebiyatı. Şubat ayında Cumhurbaşkanı Gül'ün bu ülkeye yapacağı ziyarete hazırlanan Büyükelçi Koru, ilişkiler konusunda gayet umutluydu. Ticaret hacminin 2008'in ilk dokuz ayında 4,6 milyar doları bulduğunu, bunu 15 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini söylüyordu.

Kasım ayı sonunda yapılan 7. Türk-Suud İş Konseyi toplantısında konuşan Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın da İstanbul-Mekke Demiryolu Projesi'nden söz etmesi, bu konuda somut bazı fikirlerin olduğunu gösteriyor.

Bize göre, yüzyılın hayali olan bu proje, böyle satır aralarında kalmayı hak etmiyor. Bu projenin hayali bile insanları heyecanlandıracak ve bölgede bir asırdır dinmeyen acıların dinmesine yardımcı olacaktır. Üstelik bugün, hem bölgenin hem de Batı'nın Türkiye'nin oynadığı yeni role bakışı, düne göre çok olumlu.

 
                                                                                                         ABDÜLHAMİT BİLİCİ